Azerbaycan Cumhuriyeti

Moskova Mart 1922′de Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan’dan oluÅŸan Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti’ni ilan etti. Aralık 1922′de bu cumhuriyet Sovyetler BiliÄŸi’ni oluÅŸan ilk 4 cumhuriyetten biri oldu. 1936 yılında bu cumhuriyet 3 kısıma ayrıldı. Azerbaycan toprakları Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’ni oluÅŸturdu. II. Dünya Savaşı sırasında Azerbaycan Sovyetler BirliÄŸi’nin petrol ihtiyacının büyük bir bölümünü karşılayarak önemli bir rol oynadı. Nazi Almanyası’nın orduları 1941 yılında Kafkasya’ya kadar ilerlediler ama Azerbaycan’a girmeden durduruldular.

1969 yılında Azeri siyasetçi Haydar Aliyev Moskova tarafından Azerbaycan Komünist Partisi’nin genel sekreterliÄŸine getirildi. 1982 yılında Aliyev SSCB Komünist Partisinin Politbürosuna atanan ilk Müslüman üye oldu. 1980′li yılların sonlarında SSCB devlet baÅŸkanı Mikhail Gorbaçov tarafından geliÅŸtirilen Perestroyka ve Glasnost siyaseti Kafkas cumhuriyetlerine yeni özgürlükler saÄŸladı. Ancak bu özgürlükler öteden beri bastırılmış milliyetçilik duygularını da yüzeye çıkardı. Ermeniler yüzbinlerce Azeriyi Azerbaycan’ın bir parçası olan DaÄŸlık KarabaÄŸ’dan ve Ermenistan topraklarından sınırdışı ettiler. Azerbaycan da bir çok Ermeniyi Sumkayıt ve Bakü’den sınırdışı ederek buna cevap verdi. Sovyetler BirliÄŸi Azerbaycan’da sıkıyönetim ilan etti. 20 Ocak 1990 tarihinde Bakü’de yapılan gösterilerde 132 gösterici Sovyet askerleri tarafından öldürüldü.