Azerbaycan İstanbul Başkonsolosluğu
Ades: Sümbül Sokak, No:17, 1. Levent, İstanbul
Telefon: (212) 325 80 42,43,44,45
Faks: (212) 284 95 79
Eposta: azkonsul@kablonet.com.tr
Görev Bölgesi: Antalya, Aydın, Afyon, Balıkesir, Bilecik, Bolu, Burdur, Bursa, Çanakkale, Denizli, Edirne, Eskişehir, Isparta, İstanbul, İzmir, Karaman, Kırklareli, Kocaeli, Konya, Kütahya, Manisa, Muğla, Sakarya, Tekirdağ, Uşak, Zonguldak.

Azerbaycan İstanbul Konsolosu: Seyyad SALAHLI

Türkiye Cumhuriyeti ve Azerbaycan Arasında Dostluk, İşbirliği ve İyi Komşuluk Anlaşması (Ankara, 24.01.1992)

Türkiye-Azerbaycan Ticari ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması (Ankara, 02.01.1992)

Türkiye ve Azerbaycan Arasında Kredi Konusunda Anlaşma (İstanbul, 02.11.1992)

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Eğitim, Kültür, Bilim ve Haberleşme Anlaşması (İstanbul, 06.03.1993)

Bunlar ve diğer anlaşma ve protokoller, iki ülke arasındaki ilişkilerin çok yönlü olarak genişletilmesi ve derinleştirilmesi için güvenilir bir yasal zemin hazırlamıştır. Ancak Elçibey yönetiminin olumlu çalışmalarının yanında, devletteki bozulma ve Karabağ meselesindeki çözümsüzlük gibi nedenlerden dolayı halkta yönetime karşı hoşnutsuzluk başlamış, Rusya’nın da kışkırtmalarıyla meydana gelen darbeden sonra Haydar Aliyev başa geçmiştir. Haydar Aliyev Elçibey döneminin Türkiye yanlısı politikalarından biraz uzaklaşmış, ülke üzerindeki Rus baskısını azaltmak için Rusya’ya yaklaşmıştır. Dolayısıyla bu dönemde Türkiye ile ilişkilerde göreceli bir gerileme yaşanmıştır. Bununla beraber, kısa süre sonra Rusya’nın Azerbaycan’a yönelik taleplerinin Azerbaycan’ın kabul etmek istemediği alanlarda da devam edeceği anlaşılmış, çeşitli düzeylerdeki Rus yetkilileri ile temasların yanında, Aliyev (1993 Ekiminden itibaren) Batılı petrol şirketleri ve yetkilileriyle de temaslarını tam olarak kesmemiştir. Bu dönemde Azerbaycan’ın Batı’ya açılmasında Türkiye yetkilileri yeni devlet başkanı Haydar Aliyev’e yardımlarda bulunmuşlardır. Süleyman Demirel’in arabuluculuğuyla 1993 Aralık’ında Haydar Aliyev’in Paris ziyareti gerçekleşmiştir. Bu, Azerbaycan devlet başkanının Batı’yı ilk ziyareti olmuştur. Arkasından, Aliyev’in Avrupa başkentlerini ziyareti birbirini izlemiştir. Azerbaycan’ın Batı’ya açılarak Batılı petrol şirketleriyle anlaşmalar yapması, Batı’nın müttefiki ve NATO’nun üyesi olan Türkiye’nin de çıkarlarına uygundu. Batılı petrol şirketlerinin Hazar’daki nüfuzunun Rusya aleyhine artması, Türkiye’nin de işine gelmekteydi. Nitekim 1994’ten sonra ABD’nin bölgeye ilgisi artmış, ABD Rusya’nın Kafkaslarda özel bir konuma sahip olmasını kabul etmediğini açıklamıştır.

Türkiye, Azerbaycan’ın diğer Orta Asya Cumhuriyetleri ve Gürcistan’la da ilişkilerini iyileştirmesinde öncü bir rol üstlenmiştir. Örneğin 1993’ten itibaren Türkiye’nin liderliğinde altı defa toplanan Türk Devletleri Zirvesi’nde, devlet başkanlarının yaptıkları görüşmeler ilişkilerin iyileşmesinde önemli rol oynamıştır. Türkiye, Azerbaycan-Türkiye-Gürcistan arasında Nisan 2002’de düzenlediği zirve ile yeni alternatifler için öncü olabileceğini göstermiştir. Zirvede, doğu-batı yönünde kurulması öngörülen ulaştırma koridorları (İpek Yolu Projesi), zirveye katılan üç ülkeden geçecek petrol ve doğalgaz boru hatları (Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattı ve Şahdeniz Doğalgaz Boru Hattı) ve iletişim projeleri ile bu projelerin güvenliğine ilişkin konular, 11 Eylül sonrası ortaya çıkan yeni koşullar ışığında terörle savaşım alanında işbirliği, insan ve uyuşturucu kaçakçılığı, ekonomik ilişkiler ele alınmıştır.

Dönem dönem ortaya çıkan farklılıklara rağmen Azerbaycan-Türkiye ilişkileri, Azerbaycan’ın bağımsızlığını kazandığı ilk 10 yıl içinde büyük gelişme göstermiştir. Bu dönem boyunca Azerbaycan ve Türkiye arasında 150’ye yakın anlaşma, protokol ve diğer belgeler imzalanmıştır. Bu anlaşma ve protokoller ekonomi, ticaret, eğitim, kültür konularında ve bilimsel alanlardadır. Özellikle Elçibey yönetimi döneminde ağırlık verilen bu anlaşma ve protokoller, iki ülke arasındaki ilişkilerin çok yönlü olarak genişletilmesi ve derinleştirilmesi için güvenilir yasal zemini hazırlamıştır. Bu doğrultuda iki ülke arasındaki ticari ilişkiler gelişme göstermiştir. Elçibey döneminde imzalanan anlaşma ve protokollere Aliyev döneminde yenileri eklenmiştir:

Türkiye ve Azerbaycan Arasında Bilimsel, Teknik, Sosyal Kültürel ve Ekonomik Alanlarda İşbirliği Anlaşması (Ankara, 09.02.1994)

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askerî Alanda Eğitim, Teknik ve Bilimsel İşbirliği Anlaşması (Ankara, 10.05.1995)

Türkiye ve Azerbaycan Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması (Bakü, 04.01.1997; Ankara, 25.07.1996)

Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Küçük ve Orta Ölçekli Sinai İşletmelerin Geliştirilmesine İlişkin İşbirliği Hakkında Protokol (Ankara, 1997)

1992’den itibaren Azerbaycan’ın Türkiye ile dış ticaret hacmi 1993, 1997 ve 1999 yılları dışında her yıl ortalama %36 artmaktadır. Buna rağmen iki ülkenin potansiyel imkanları ile kıyaslandığında ticari ilişkilerinin zayıf kaldığını belirtmek gerekir. Azerbaycan’ın Türkiye’ye ihraç ettiği mallar arasında dizel, ham petrol, benzin, polietilen, pamuk, pamuk ipliği, deri, meyan kökü, alkollü içkiler, çay, elektronik cihazlar, plastik ürünler başta gelmektedir. Türkiye’nin Azerbaycan’a ihraç ettiği mallar arasında ise esas yeri gıda, tekstil ürünleri, elektronik aletler, otobüs, otomobil, traktör, jeneratör, sentetik iplik, plastik ve ham ürünler almaktadır.

Azerbaycan, ticaretin yanı sıra yatırım alanında da Türk iş adamlarınca tercih edilen bir ülkedir. Bu itibarla, 1992 yılından itibaren birçok Türk şirketi Azerbaycan’da müşterek müessese kurmuşlar, şube veya temsilcilik açmışlardır. Petrol sanayiinde üç, telekomünikasyonda üç, inşaat sektöründe 18, bankacılık alanında üç, taşımacılıkta 10, yayın ve matbaacılık konusunda beş ve imalat sektöründe ise 70′e yakın Türk firması bulunmaktadır. Ayrıca, hizmet ve ticaret sektöründe faaliyet gösteren 100′ün üzerinde Türk şirketi vardır. Yapılan araştırmalara göre, Azerbaycan’ın bağımsızlığını kazanmasından kısa bir süre sonra (1992) Türk şirketlerinin Azerbaycan’daki toplam sermaye ve yatırımları 500 milyon ABD doları seviyesine ulaştığı tahmin edilmektedir.

İki ülke arasında ilişkiler, ekonomi ve ticaretin yanı sıra, eğitim ve kültür alanında da gelişmektedir. Önemli sayıda Azeri öğrenci Türk okullarında öğrenim görmekte, diplomatlar Türk Dışişleri Bakanlığı’nda eğitim almaktadırlar. Dahası, Türkiye Kril alfabesinden Latin harflerine geçen Azerbaycan’daki okullar için kitaplar hazırlamaktadır. Azerbaycan’da Türkiye’nin yardımı ile açılmış bir üniversite, 15 ortaokul ve 11 lise bulunmaktadır. Türkiye’den de Azeri okullarına üniversite öğrencileri gitmektedirler.

Türkiye, Hazar petrollerinden faydalanabilmek için de Azerbaycan’la çeşitli projeler geliştirmektedir. Azeri, Çırag ve Güneşli petrol yataklarına ilişkin 20 Eylül 1994 tarihinde imzalanan anlaşmaya Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) da %6,75’lik bir payla katılmıştır. Bunun dışında, TPAO Şah Deniz yatağı projesi anlaşmasında %9,2, Kürdaşı yatağı projesinde %5, Araz, Alov ve Şerg petrol anlaşması projesinde %10 paya sahiptir. Türkiye Azerbaycan için önemli olduğu kadar, Azerbaycan da Türkiye için büyük önem taşımaktadır. Özellikle petrol konusunda Azerbaycan Türkiye için çok önemlidir. Son yıllarda Türkiye’nin bölgeye yönelik dış politikası petrole ve Bakü-Ceyhan Boru Hattı’na endekslenmiştir. Yapımı tamamlanan ve Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in de katıldığı bir törenle işletmeye açılan 1.770 kilometre uzunluğundaki hattın 1074 kilometresi Türkiye topraklarından geçmektedir. Bu hat ile birlikte, Hazar petrolü Türkiye üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılacaktır.

Petrolün yanı sıra, Azerbaycan doğalgazının Türkiye’ye ihraç edilmesine ilişkin 12 Mart 2001’de Ankara’da imzalanmış olan anlaşma önemli bir adım niteliğindedir. Bu anlaşmaya göre 2004–2018 yılları içerisinde Şah Deniz yatağından Türkiye’ye Azerbaycan gazı satılacaktır.

Görüldüğü gibi, bazı olumsuzluklara ve kesintilere rağmen bağımsızlık sonrası Azerbaycan-Türkiye ilişkileri olumlu yönde ilerlemiş, iki ülke arasında anlaşma ve protokoller imzalanmış, geleceğe yönelik projeler geliştirilmiştir. İki ülke arasındaki ilişkilerin bölgede çıkarları olan diğer devletlerin de stratejik karar ve eylemlerinden bağımsız gelişmesi mümkün olmadığından, bundan sonraki gelişmeler; iki ülkenin ve ABD, AB ve Rusya gibi diğer bölge aktörlerinin dünya dengelerinde kendilerini koymak istedikleri yer bağlamında

Azerbaycan Resimleri

24 yaşında… Rusyanın en zengin iş adamlarından birinin oğlu ile üç yıldır evli ve ikiz erkek çocuk annesi. Rusyanın 84üncü zengin iş adamının oğlu ile evli.
Azerbaycanın dördüncü cumhurbaşkanı Haydar Aliyev ve Mihriban Aliyevin en büyük kızı. 1985 doğumlu Leyla Aliyevanın bir kız ve bir de erkek kardeşi var.

30 Nisan 2006da Rusyanın Azeri kökenli, ülkenin 84üncü zengin iş adamı, 540 milyon dolar servete sahip olan Oraz Agalarovun tek oğlu Eminle evlendi.

Eğitimini ABDde ve İsviçrede tamamlayan Agalarov ve Leyla Aliyeva, 2005 yılında İsviçre Alplerinde bulunan St. Moritz kayak merkezinde tanıştı.

Düğün için özel olarak Rusyadan aşçılar getirildi
Muhteşem bir düğünle Bakü Gülistan Sarayında dünyaevine giren Leyla Aliyeva, gelinliği ve güzelliği ile göz kamaştırdı.

Düğün törenine basın alınmazken, sadece Rusyanın NTV kanalı ile Cumhurbaşkanlığı çekim ekibinin saraya girmesine ve görüntü almasına izin verildi. 200 kişinin katıldığı düğün için özel olarak Moskovadan aşçılar getirildi. Misafirlere Rusyanın ve Azerbaycanın seçme yemekleri ikram edildi.

Bush düğüne görüntülü tebrik mesajı yolladı
Düğünden sonra internette yayınlanan fotoğrafların ise kimin, nasıl sızdırdığı konusunda bir bilgi bulunamadı.
Düğün tebrikleri arasında en dikkat çekici olanları Rusya Başbakanı Vladimir Putininki ve ABD Eski Başkanı George W. Bushunkiydi. Bush, tebrik mesajını bir kasete kaydedip Emin Ağalarov-Leyla Aliyeva çiftine gönderdi. Bu mesaj barkovizyondan tüm misafirlere izletildi.

Azerbaycanın tanıtım filminin yüzü de oldu
Leyla Aliyeva Avrupada yayınlanan Azerbaycanın tanıtım videosunda da ülkenin yüzü olarak yer aldı.
İlk olarak CNNde yayınlanan tanıtım filmi, Azerbaycan Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlatıldı.
Bir Rus prodüksiyon firmasının yaptığı film, izleyenlere Azerbaycanın turizm potansiyelinden bahsediyor. Film, Türkiyenin tanıtım filmine benzerliği ille dikkat çekiyor.
45 saniyelik tanıtım filminde Leyla Aliyeva, Azerbaycanın milli kıyafetleri ile rol alıyor. Leyla Aliyeva, bu görünümü ile geleneklerine bağlı bir Azeri kızını simgeliyor.

Ülkesinin Eurovision sözcüsü, genç bir anne
Leyla Aliyeva ve Emin Agalarov Moskovada yaşıyor.
İş adamlığının yanı sıra şarkıcılık da yapan eşi Emin Agalarovun “Stick together” adlı şarkısının klibinde de Leyla Aliyeva rol aldı.

Rusyanın en hızlı playboylarından biri olarak tanınan 29 yaşındaki damat, babasının şirketi Crocus Internationalda üst düzey yöneticilik yapıyor. Moskovada süpermarket zincirleri ve alışveriş merkezlerinin sahibi olan şirket, geçtiğimiz yıllarda 1 milyar dolara malolan bir alışveriş merkezi de inşa etti.

Aliyeva ve Agalarova çiftinin ikiz erkek çocukları var. İkizler 2008 yılında ABDde dünyaya geldi. Geçen yıl Eurovisionda Azerbaycan sözcülüğünü yapan Leyla Aliyevanın bu yıl da sözcülük yapması bekleniyor.

Babasının elçisi olarak İstanbuldaydı
6 Nisanda İstanbulda yapılan Medeniyetler İttifakına babasının yerine Leyla Aliyeva katıldı. Bunun nedeni ise Azerbaycan-Ermenistan arasındaki gerginlik ve Ermenistan Dışişleri Bakanı Edvard Nalbantyanın foruma katılmasıydı.
Sümeyye Erdoğan ve Leyla Aliyevanın katılımıyla forum öncesinde Diyalog ve işbirliği İçin Gençlik Konferansı da düzenlendi. Bu konferansta gençlerin sorunları tartışıldı.
Leyla Aliyeva burada da şıklığı ile tüm gözleri üzerine çekmeyi başardı.

Üç çocuğu bulunan Mihriban Aliyev her zaman güzelliği ve bakımlı olması ile dikkatleri üzerine çekiyor. Eşinin bir numaralı destekçisi olan Mihriban Hanım, ülkesinde çeşitli sivil toplum ve spor kuruluşlarında çalışıyor.

Asıl adı, Ebülfez Kadir Güloğlu Aliyev olan Elçibey, Azerbaycan Bakü Devlet Üniversitesi Arap Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu.

Elçibey, 1970′li yıllarda, eski SSCB topraklarına dahil olan Azerbaycan’ın bağımsızlığı için mücadele etmeye başladı. 1976 yılında Sovyetler’e karşı propaganda yaptığı gerekçesiyle tutuklandı ve 1978 yılında şartlı olarak serbest bırakıldı.

Ebulfez Elçibey, 1988-1989 yıllarında Azerbaycan halkına bağımsızlık mücadelesi yolunda öncülük ederek, halkından büyük destek gördü. Elçibey, aktif siyasi hayatına 1989 yılında, Azerbaycan Halk Cephesi Partisi’nin (AHCP) başına geçerek başladı.

Azerbaycan, SSCB’nin 1990′da dağılmasının ardından 18 Ekim 1991 yılında bağımsızlığını resmen ilan etti. Ayaz Muttalibov’un kısa süren cumhurbaşkanlığının ardından, Ebulfez Elçibey 7 Haziran 1992′de bağımsız Azerbaycan Cumhuriyeti’nin ikinci Cumhurbaşkanı oldu.

Elçibey, daha önce “Milli Kahramanlık Ödülü”nü verdiği Suret Hüseyinov’un Haziran 1993′de ayaklanmasından sonra cumhurbaşkanlığı görevini terkederek doğum yeri olan Keleki’ye döndü.

Azerbaycan’ın eski Cumhurbaşkanı, 31 Ekim 1997′de Keleki’den Bakü’ye döndü ve AHCP’nin başında aktif siyasi hayatına devam etti. Elçibey, 1998 yılında yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerine, “demokratik ve adil olmadığı” gerekçesiyle boykot ederek katılmadı.

Elçibey, zaman zaman Haydar Aliyev iktidarına karşı verdiği sert demeçlerle kamuoyunun dikkatlerini üzerine çekti.

Azerbaycan’da 5 Kasım’da yapılacak 2. dönem parlamento seçimlerine katılma kararı alan Elçibey, bağımsız Azerbaycan Cumhuriyeti’nin parlamentosuna girebilmek için ilk defa milletvekilliğine adaylığını koydu.

Hayatı boyunca, Türk dünyasının birleşmesi ve kardeşliği için mücadele eden Elçibey, bu yönde “Bütün Azerbaycan Yolunda” isimli bir kitap çıkardı. 62 yaşında ölen Ebulfez Elçibey, iki çocuk babasıydı.

GATA’da bir süredir tedavi gören Azerbaycan’ın eski Devlet Başkanı Ebulfez Elçibey vefat etti.

Elçibey, yaklaşık 2 aydır sağlık nedenleriyle Türkiye’de tedavi altında tutuluyordu.

Prostat tümörü nedeniyle önce Ankara Hastanesi’nde tedavi altına alınan Elçibey, hastalığının belirli bir evreye ulaşması ve kemik tutulumu nedeniyle radyoterapi gerektiği için 9 Ağustos Çarşamba günü GATA’ya radyoterapi görmek üzere kaldırılmıştı. Elçibey’in Türkiye’ye “metabolik durumunun çok bozuk ve septik komada, şuuru kapalı olarak” geldiği, Türkiye’de kaldığı sürece durumunun iyiye gittiği, ancak nefes darlığı, akciğer enfeksiyonu, prostat kanseri hastalıklarını birarada taşıdığı belirtilmişti.

İlham Aliyev, 1991 ve 1994 yılları arasında Moskova ve İstanbul’da çeşitli ticari faaliyetlerde bulundu. Azerbaycan devlet petrol şirketi SOCAR’ın başkan yardımcılığını Mayıs 1994′ten itibaren üstlenen İlham Aliyev, 1995 ve 2000 yılı genel seçimleri sonucunda milletvekili olarak Milli Meclis’e girdi. Babası Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev’in Genel Başkanlığını yürüttüğü YAP’ın Genel Başkan Yardımcılığına 1999 yılında seçilen İlham Aliyev, 1997′den beri Milli Olimpiyat Komitesi’nin başkanlığını da yapıyor.

Azeri Türkçesi’nin yanı sıra Rusça, İngilizce ve Fransızca’yı çok iyi bildiği ifade edilen İlham Aliyev’in 2 kızı ve 1 oğlu bulunuyor.

1957 yılında şimdik adı Azerbaycan Devlet Üniversitesi olan Sergei Mironoviç Kirov Üniversitesi’nden mezun oldu. 1967 yılında Azerbaycan Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreterliği’ne getirildi. İki kez Sosyalist Emek Nişanı ile ödüllendirilen Haydar Aliyev, 1976 yılında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Politbüro Yedek Üyeliği’ne, 1982 yılında ise asil üyeliğine getirildi. SSCB’de politbüroya yükselen tek Türk siyasetçisi oldu.

1990 yılında Gorbaçov ile ihtilafı nedeniyle görevden alındı ve 1991 yılında döndüğü Nahçıvan’da, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti Meclis Başkanlığı’na seçildi. 1993 Mayıs ayında Ebulfeyz Elçibey tarafından Bakü’ye davet edildi ve Milli Meclis Başkanı seçildi. 3 Ekim 1993 tarihinde ise devlet başkanlığına getirildi.

Azerbaycan eski Cumhurbaşkanı Aliyev, ABD’nin Ohio eyaletinde, 2003 yılının Ağustos ayından bu yana kalp ve böbrek yetmezliği için tedavi gördüğü Cleveland Klinik’te 12 Aralık 2003′de hayata gözlerini yumdu.